Karta Puszczy Białowieskiej

Wstęp

Znajdujemy się w trudnych czasach historii Ziemi, kiedy ludzkość musi dokonać wyboru, od którego będzie zależała jej przyszłość. Wspólnota gatunków, kultur i wszelkich form życia zależy od wzajemnej współpracy, poszanowania i harmonii, od tego, czy przyjmiemy odpowiedzialność za ich zachowanie.

PUSZCZA BIAŁOWIESKA jest ostatnim naturalnym nizinnym mieszanym lasem Europy, w którym występuje niespotykana nigdzie indziej wspólnota życia, gdzie swobodnie działają siły przyrody,
i gdzie zapewnione są warunki dla podtrzymania procesów naturalnych. Zachowanie tego unikatowego obszaru, wraz z jego wartościami przyrodniczymi, kulturowymi i nienaruszonym pięknem leży we wspólnym interesie wszystkich ludzi.

SYTUACJA Popularna we współczesnym świecie postawa nieograniczonej konsumpcji, nieuzasadnionej eksploatacji przyrody oraz unifikacja kultury zagrażają przyrodzie i człowiekowi
w skali globalnej i lokalnej. Dobro całej planety zależy w szczególności od zachowania i ochrony takich miejsc jak Puszcza Białowieska.

WYZWANIA Potrzebujemy zjednoczenia wysiłków, by chronić Puszczę Białowieską. Wymaga to zmiany stosunku do tego obszaru i wykorzystania dostępnych środków dla zachowania wartości przyrodniczych Puszczy oraz lokalnych wartości kulturowych. Wyzwaniom tym możemy sprostać jedynie podejmując odpowiednie wysiłki na wszystkich, wzajemnie zależnych poziomach: ekologicznym, ekonomicznym, politycznym, społecznym i duchowym.

Zasady

I. SZACUNEK I OPIEKA NAD PRZYRODĄ PUSZCZY

A. O wartości Puszczy stanowi różnorodność biologiczna, ciągłość procesów przyrodniczych i zwarty obszar lasu, dlatego cała Puszcza powinna być objęta najwyższą formą ochrony i jednorodnie "zarządzana".
B. Z przypisanych człowiekowi praw do posiadania obszaru Puszczy wynikają obowiązki ochrony przyrody i praw wszystkich jej mieszkańców.
Dla wspólnego dobra prawa te nie powinny wiązać się z naruszaniem wartości przyrodniczych i kulturowych.
C. Opieka nad Puszczą musi zagwarantować zachowanie tych wartości
w nienaruszonym stanie dla następnych pokoleń.

II. NIEPODZIELNOŚĆ EKOLOGICZNA

A. Przyroda Puszczy jest niepodzielna i opieka nad nią wymaga uwzględnienia tej niepodzielności, niezależnie od aktualnych podziałów granicami państwowymi czy administracyjnymi. Obecna sytuacja, gdy po polskiej stronie niewielka część Puszczy jest parkiem narodowym, a pozostała jest administrowana przez gospodarstwo Lasów Państwowych, nie sprzyja należytej opiece i ochronie.
B. Należy dążyć do zachowania i odtwarzania niepodzielnego systemu Puszczy Białowieskiej, ze szczególnym uwzględnieniem różnorodności biologicznej
i zachowania ciągłości procesów przyrodniczych. Areały gatunków żyjących w Puszczy nie pokrywają się ze sztucznymi granicami tworzonymi przez człowieka, dlatego ochrona i opieka powinna obejmować obszar całej Puszczy Białowieskiej. Dla realizacji takich celów najodpowiedniejszy jest park narodowy.
C. Wszelka działalność na obszarze Puszczy powinna być podporządkowana wiedzy przyrodniczej, z uwzględnieniem ograniczeń tej wiedzy, co oznacza rezygnowanie z ingerencji, kiedy nie możemy być pewni jej skutków.
D. Wszelkie decyzje powinny uwzględniać długofalowe skutki i być podporządkowane naturalnym procesom.
E. Podejmując decyzje dotyczące bliższych i dalszych okolic Puszczy Białowieskiej należy mieć na uwadze ich skutki dla przyrody Puszczy.

III. ZRÓWNOWAŻENIE

A. Rozwój regionu powinien uwzględniać nienaruszalność wartości obszaru Puszczy Białowieskiej. Należy stosować technologie i rozwiązania przyjazne środowisku naturalnemu.
B. Należy prowadzić badania i monitoring procesów zachodzących na obszarze Puszczy Białowieskiej w celu skutecznej ochrony wartości przyrodniczych
i kulturowych tego obszaru.

IV. SPOŁECZEŃSTWO

A. Ekonomiczne i społeczne decyzje powinny służyć eliminowaniu nierówności, zapewniać warunki zdrowego i bezpiecznego życia i dostęp do edukacji wskazującej na przyrodnicze i kulturowe wartości obszaru oraz sposoby życia sprzyjające zachowaniu tych wartości.
B. Należy wskazywać na obszary zagrożeń społecznych i biedy oraz dążyć do ich eliminowania.
C. Wszelkie działania ponadlokalnych struktur, firm, instytucji itp. powinny być przejrzyste i czytelne dla lokalnych społeczności, zarówno jeśli chodzi o ich wpływ na przyrodę Puszczy, jak i na obszary zamieszkałe.
D. Należy rozwijać współczujący i nacechowany pokorą stosunek człowieka do przyrody; eliminować postawy eksploatatorskie i aroganckie wobec przyrody.
E. Należy promować wzajemną tolerancję, poszanowanie różnych kultur
i tradycji.

Wszystkie te cele mogą być zrealizowane tylko przy zaangażowaniu społeczności lokalnej, mieszkańców Polski, a także międzynarodowym. Odpowiedzialność za Puszczę Białowieską jest naszą wspólną odpowiedzialnością , dlatego też w działaniach na rzecz jej ochrony nie może zabraknąć polityków, ludzi nauki i kultury. Pomiędzy celami przyrodniczymi i społecznymi mogą pojawiać się napięcia, które można i należy eliminować na drodze współpracy i szerokiego porozumienia. Każdy człowiek, organizacja czy grupa może odegrać znaczącą rolę w ochronie Puszczy Białowieskiej. Podpisując się pod Kartą Puszczy Białowieskiej, która jest wzorowana na światowej Karcie Ziemi (Earth Charter) deklarujemy zaangażowanie po stronie szacunku dla życia, dzikiej przyrody i harmonii między ludźmi.

Inicjatorzy Karty chcieliby, żeby stała się ona skutecznym orędziem w staraniach o ochronę całej Puszczy Białowieskiej. Dlatego apelujemy o jej popularyzowanie, publikowanie i podpisywanie. To ostatnie można zrobić wypełniając poniższy formularz. Przy okazji, wszelkie uwagi na temat karty mile widziane.

Opinia Państwa jest dla nas bardzo ważna. Proszę nie obawiać się spamu. Dane, które otrzymamy za pośrednictwem formularza będą wykorzystane tylko i wyłącznie na potrzeby kampanii na rzecz ochrony Puszczy Białowieskiej. W żadnym wypadku nie zostaną udostępnione osobom trzecim.